दसैँ

अस्पतालको शैय्याबाट

उपचारको याचना गर्दै
दशाले थलिएका प्राणभीरुहरू
निस्सार छन् दसैँको उत्सवबाट ।

आफ्नै शरीरसँग
जीवन र मरणको लुकामारी खेल्दै गरेकी
कोकिला परियारका निम्ति
दसैँको रौनक
उनको विकलाङ्ग शरीरको
पर्यायवाची मात्र भएको छ । 

दसैँको उल्लासमा
आफ्नो परिवारको रङ्गिन कलेवर थप्न
दोजिया श्रीमती र आउन लागेको नयाँ खुसीका निम्ति
झोलाभरि नयाँ भोटो, लुगा र खेलौना बोकेर
परदेशबाट घर आइपुगेका लहरे सार्की
जब अस्पतालको प्रसूति कक्षमा
मृत्युसँग सङ्घर्ष गर्दै गरेकी श्रीमती र
मृत जन्मेको शिशुको साक्षी हुन्छन्
उनको दसैँको उल्लास छताछुल्ल पोखिन्छ ।

साँझको पेट पाल्न जङ्गल बारी छिर्दा
भालु आक्रमणमा परेकी धौलीमाया
र गाईबस्तुको जोहो गर्न जाँदा
भीरबाट झरेर करङ भाँचेका नरपति
अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा पल्टेर
टोलाइरहन्छन् दसैँ सम्झेर ।

कोकिला, लहरे सार्की, धौलीमाया र नरपति जस्तैका
मनग्य कथा र जीवनीहरूको तन्नम साक्षी भएर
परेला भिजाएका आँसु र निन्याउरो अनुहारलाई छोपेर
उनीहरूलाई फगतको ढाडस र आशा बाँड्दै हिँडेको म
मेरा निम्ति दसैँ
यी र यिनै परिवेशको साक्षीकर्ता भएर बित्छ ।
उनीहरूका आर्तपूर्ण यात्राको सहपाठी म
मेरो निस्सार दसैँलाई तजबिजमा राखिरहन्छु
र खिल्ली उडाइरहन्छु
आफूले आफैँलाई
जसरी उल्ल्याइँ रहन्छ
दसैँ, दशा र देशको दिशाले हरेक साल ।