के म लायक छैन र ?

समय घन्किदै जाँदा
बारीका डील अनि हातका खील सम्झँदै
मौसमे न्वाँगी भित्र्याउँदा
लेकतिर बज्ने सोरठीको तालमा
मनखुस नाच्न,
के ऊ लायक छैन र ?

सबेरै गाईवस्तु हालेर
दिनको जोहोको सत्कार्य निम्ट्याएर
पानी नचल्ने काजीको आँगनको डीलमा रहेको
सुकुलमा थकान बिसाउँदै
भरपेट सम्म खान पनि,
के ऊ लायक छैन र ?

मनमा इच्छित प्रेमरागलाई
कल्पनाको बुट्यानमा सिँगार्न
अपनत्वको शब्दकोशमा
स्वीकार्यता पाउन,
के म लायक छैन र ?

रिस

सायद दुर्वासालाई पनि केही कारण थियो होला
आफ्नो रिसको प्रदर्शनीको
नत्र कहाँ उठ्थ्यो र ती बुझक्कीको रिस
विनासित्तिको प्रहसनबाजीको ।

सायद समुद्रका ज्वारभाँटा पनि
कहिलेकाही त गमक्क रिसाउँदा हुन्
आफ्ना रैतिका चर्तिकला देखेर
र त बजारिन्छ कहिलेकाही
सुनामीका छाल फलाक्दै ।

सायद मेरो रिस
नत भूमण्डलको क्षय थियो
न त दुर्वासाको दिग्विजयी रिस
भावनाका पत्रहरू फाट्दा
मनको उद्वेग नसम्हालिने रिस थियो होला
घत् दुख्दा मगजको संसोधित रिस थियो होला
आशाको दीप निभ्दाको पीडा थियो होला

सायद मेरो रिस
प्रेमासीन संसारका अबुझ चेतनाको अचेत बिम्बमा थियो कि
सम्बन्धहरूको प्रहसनले निम्त्याएको
भावनाको तिक्ष्ण प्रहारमा,
म निरन्तर सोच्दैछु ।।

आँसु

यदि आँसुको कुनै मूल्य हुन्थ्यो भने
सायद समुद्र पनि निष्प्राण रूने थिएन होला
हरेक निमेषमा बनेका वाफहरू
फेरि आएर उसकै माथमा थुप्रिएको
कहाँ चित खान्थ्यो र समुद्र ?

त्यही आँसु
कहिले नदी बनी बग्दो हो
कहिले खहरे बनी उर्लदो हो
त कहिले समुद्रझैँ स्थीर तर दूरगहिरो हुँदो हो ।

आँसु पनि सायद
आँखाका परेली वरपरै समाहित हुन्छन् होला
अनि सकिन्छन् त्यसमा भरिएका व्यथा, वेदना अनि मायाका अवशेषहरू
पुरिन्छन् होला हर भ्रमरका जिजीविषा
निमोठिन्छन् निहत्थाका न्याय पाउने आशाहरू
चुडिन्छन् होला अबोध तन्नमका विद्यार्जनका सपना
जसरी मेरा भावनाका ढिक्का फुटेर
तप्प तप्प बग्छन्
आँसुका बलीन्द्र धारा
म सम्झन्छु
ती स्मृतिहरूलाई
जसले यी आँसुको गर्भाधान गरे ।

यी आँसु त फगत हुन्
पानीका निर्जीव थोपा
आस्थाका कण
मार्गदर्शनका मुल्यहीन वस्तु ।
सायद आँसुको मूल्य हुन्थ्यो भने
कतिका घरवार चुँडिन्नथें होला
कतिका प्रेमासीन संसार भाँचिन्नथें होला
कतिका आस्था छट्पटाउन्नथे होला ।

खैर,

यी आँसु त केवल 

पानीका निर्जीव थोपा न हुन्
जसले तिमीलाई के नै पो फरक पार्न सक्थ्यो र ?

सपना

अन्तर्हृदयका भावसँग
पौँठेजोरी खोज्दै
म एकलयात्रीलाई
सपनाको यात्री बनाइदियौँ
ए सपना
मेरा अव्यक्त भावहरू
मेरा अप्रस्फुठित विचारहरू
मेरा स्वप्नील चाहनाहरू
अनि मेरा गम्भीर भावभङ्गीहरू
यी सबै सबै
तिमीले बोक्ने निधो गरेछौ ।
विद्यार्जनका अनेक चौबाटाहरूमा
विश्राम लगाउँदै
फेरि मुकुण्डे आशा फलाक्दै
तिमी त छौ
जो स्वप्नील असम्भवलाई
अवश्यम्भावी बनाउछौँ
तिम्रै यात्रामा मात्र भए पनि ।

हे सपना
सक्छौ भने नमार मेरा विपनाका सपनालाई
नरोक मेरा अन्तर्निहित मनोभावलाई
र नगराऊ मलाई तिम्रो विभीषण सपनाको यात्रा
किनकि
म सपना यात्री बन्न चाहन्न ।।।

सम्झना

सम्झनाहरूले सधैँ सधैँ
दिग्भ्रमित तुल्याइरहन्छ
आँखाका नागबेलीहरू रसाइदिन्छ 
हरेक कुइँनेटाहरूमा
जरा रोपिदिन्छ
हे सम्झना
के तिम्रो छुट्टै अस्तित्व छैन र ?
के तिमीले मगजका हरेक गिर्खाहरूसँग
लिसोझैँ चोप लाइरहनुपर्छ र ?
कृपया सम्झना
कि तिम्रा तरङ्गहरूका नागबेली
फलीभूत पार
होइन भने किन ऐंठेजोरी खोजिरहन्छौ ?
हर पल हर समय दैनन्दिन ?

कृपया आफ्नो अंशभाग छुट्याई जाऊँ
आफ्नै समानान्तर आकाशमा
निकै निकै पर
जहाँ हाम्रो अस्तित्व छुट्टा छुट्टै छ
भावविहीन, घतविहीन अनि
सम्झनाविहीन छ ।

मोतीबिन्दु

निस्पट्टै भयो अन्धकार जगतमा अय्या र आत्थुकन

मोतीबिन्दु लिएर रोग जगमा पैदा भए मानव ।।

मोतीबिन्दु लिएर जन्म उसको हे दैव यो के गर्यौ

मोती हातमहाँ दिनु त उसको आँखा महाँ पो भर्यौ ।।

जन्मैजात हुने कुनकुनै, कोही त जन्मै पछि

थुप्रै रूप हुने सफेद रङको यो रोग नै दुर्गति ।।

के के सोच्दछ मानिस अहिले के दुर्दशा भैगयो

सारा सृष्टि गोचर गरने यो दृष्टि धीमा भयो ।।

धेरै पो छिरिगो प्रकाश अँखिया टल्किन्छ यो टलटल

देख्छु भन्दछ इन्द्रेणी उसले आँखा भयो खलबल ।।

कारण जानिकनै सुधार गरनु राम्रो विधि एक हो

खाने चुरोट, उमेर बढने वंशाणु यी केही हो ।।

जानु रोग निदान गर्नु सजिलै आँखा जँचाइकन

गर्लान् चिर र फार ति मनुहरू ज्योति फिराइदिन ।।

यो सुन्दर सृष्टि भोग गरने, सुन्दर यी आँखाले हो

मोतीबिन्दु हटाई स्वस्थ रहनु, यै आजको प्रातः हो ।।

असार

गृष्म ऋतुको बिदाई सँगै

गर्मीले आहात भएकाहरू

मनोरम वर्षाको आशमा

बसेकाहरूको चित्त बुझाउदैँ

किसानहरूको भविश्यको दियो जलाउन

हराभरा वातावरणको आशमा बसेका

वातावरणविद्हरूको मनोकल्पनालाई साकार तुल्याउन

बाह्र महिना एक महिना भएर आउँछ असार हेर्दा ।

खेतबारी नियाल्दा तत, हाहा, झमझम र झुमझुम

आकास नियाल्दा बादलको घुम्टो वर्षाको झमझम

जंगलतिर हेर्दा हरियालीको शोभा

आशातित अनुहार नियाल्दा

भविश्यको उद्गम ।

अद्भूत अनमोल मोतिका दानाझैँ

झरझर परेका पानीका थोपा

अमृतसरी भै दिन्छन्

जीवन दायनीको रुप धारण गर्छन् ।

गर्मीको पसिना र आकासको असिना

शत्रुताको आभास प्रकट गर्दछन्

तर पनि हरेक प्राणी

असारे झरी र हिलोमय संसारको कल्पनामा

आसातित भएर बस्छन्

आउँला असार, रमाउँला असारमा 

र बिदाई गरौँला असारको भनेर ।।